Podium voor mentale gezondheid

Leeswaarschuwing: in dit artikel komt het onderwerp zelfdoding voor.

De Vriezenveense Harmonie bestaat al sinds 1920. In het ruim honderdjarige bestaan heeft de muziekvereniging altijd een verbindende rol gespeeld in het zes kilometer lange Twentse lintdorp, dat historisch verdeeld is tussen een oostelijke en een westelijke kern. De harmonie is letterlijk en figuurlijk in het midden gevestigd. Naast muziek maken neemt de Vriezenveense Harmonie ook zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de mentale gezondheid van jongeren.

Aanleiding voor die opvallende rol was de zelfdoding van twee jonge dorpsbewoners, binnen één maand in 2023. 'Een volslagen verrassing met enorme impact op heel Vriezenveen', vertelt Lies Rubingh, die zelf al acht jaar bij de plaatselijke harmonie speelt. ‘Deze twee tieners waren geen lid van ons muziekgezelschap. Maar door onze centrale plek in de lokale gemeenschap voelden we ons net als velen in het dorp direct geraakt. Ook omdat wij voor een harmonie relatief veel jonge leden hebben. Een aantal van hen kenden deze jongeren ook persoonlijk.'

Bijdragen aan lokale samenleving

Een vitale muziekvereniging doet volgens Rubingh meer dan muzikanten opleiden, concerten geven en talent ontwikkelen. 'We staan midden in de Vriezenveense samenleving en beseffen dat we belangrijke bijdragen kunnen leveren. Dat zie je bijvoorbeeld ook terug in onze samenwerkingen met lokale partners in domeinen als zorg, welzijn en onderwijs.'

Worstelende jongeren

Met de tragische gebeurtenissen in 2023 als uitgangspunt, ging de Vriezenveense Harmonie vorig jaar het experiment aan. Muziek als middel om gevoelige onderwerpen als prestatiedruk, sociale onzekerheid of eenzaamheid bespreekbaar te maken voor jongeren. 'Want als je dieper graaft, blijken veel jongeren daarmee te worstelen', benadrukt Rubingh. 'Het gaat vaak om onzichtbare problematiek, veel jongeren houden een masker op. Om dat open te breken, besloten we er een speciale voorstelling over te maken. Maatschappelijk relevant voor jongeren, hun ouders en alle dorpsbewoners. Tegelijkertijd als een kennismaking met het plezier om samen muziek te maken of ernaar te luisteren.’

Groeiende openheid en betrokkenheid

Het laat de openheid onder jongeren flink groeien. Ook is er meer betrokkenheid van mensen buiten de vereniging. ‘Bedrijven sponsoren in natura of leveren een financiële bijdrage’, aldus Rubingh. ‘Ook andere verenigingen en mensen helpen mee. Van een professionele regisseur tot aan lokale hoofdrolspelers, deelnemende muzikanten en verenigingsleden die kleding, grime, decor en horeca voor hun rekening nemen.’ 

Samenwerking met lokale partners

De samenwerking buiten de harmonie reikt ook tot aan de middelbare school in het dorp. 'Voor ‘Doe maar’ hebben we speciale sessies georganiseerd. Sommige teksten die daar zijn ontstaan zitten letterlijk in de voorstelling. Het mooie was dat daarbij talenten van jongeren boven kwamen drijven die tot dan toe compleet onzichtbaar waren. Leerjaar 1, 2 en 3 komen naar de schoolvoorstelling. Daarnaast werken we nauw samen met projectpartner ZorgSaam Twenterand. Jongeren uit het eenzaamheidsproject 'Join Us' deden mee aan ‘Doe maar’ en een aantal is nu zelfs te zien op het podium tijdens ‘Echo’. Al met al ontstaat via spel, schrijven, theater en muziek een zoektocht van jongeren naar hun eigen persoon en naar hun uitdagingen, talenten en kansen.'

Meer dan een voorstelling

‘We hopen met onze projecten een voorbeeld te zijn. Waarmee we ook welzijnsorganisaties en de gemeente oproepen om ons op sociaal-maatschappelijk vlak in te schakelen. Wij krijgen namelijk unieke dingen voor elkaar. Muziek en verhalen delen, verbindt. Jongeren maken ook kennis met kunst en cultuur en ontdekken de waarde ervan. Het mes snijdt dus aan meerdere kanten.'

Oproep aan overheden

Een spektakel als dit realiseren, is kostbaar. Naast bijdragen van de gemeente en lokale sponsoren is de harmonie blij met de steun van VSBfonds. 'Als je als muziekvereniging meer wilt doen dan  talentontwikkeling, heb je aanvullende financiering nodig. Zolang die er niet structureel is, zijn fondsen onmisbaar. We hopen dat overheden op regionaal en landelijk niveau inzien hoe groot onze maatschappelijke impact kan zijn. En dat uiteindelijk ook gaan honoreren.'

Lezerstip!

Ook jij kunt de voorstelling ‘Echo’ in openluchttheater Odeon in Vriezenveen bijwonen. De première vindt plaats op 19 juni en is daarna nog diverse keren te zien op dezelfde locatie.

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.